Астанадағы элиталық ‘Centro’ бизнес-орталығының 7-қабаты мемлекетке қайтарылып, Бас прокуратураның балансына берілді. Неліктен миллиондаған теңге тұратын актив кенеттен аукционнан алынды? Осы жөнінде тереңірек қарастырайық.
Бір жылдан бері электрондық саудада аяқсыз қалған бұл объектінің құны қысқа мерзім ішінде едәуір арзандады. Мысалы, 2026 жылғы 13 қаңтарда лоттың бастапқы бағасы 869 635 900 теңге болды — ал бұл, кезінде, 1 242 337 000 теңге болып бағаланды. Соңғы уақытта нысанның бағасының 372 миллион теңгеге төмендеуіне не себеп болды?
Жауапты өрбіту үшін Бас прокуратураның өтініші артында қандай себептер жатқанын қарастыру қажет:
- 2025 жылы 17 желтоқсанда Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасы жанынан Инвесторлардың құқықтарын қорғау комитеті құрылды.
- 2026 жылғы 9 қаңтарда Бас прокуратура басқарушы компанияға жаңа комитет үшін ‘Centro’ нысанында орын қажет екендігін мәлімдеді.
- 4 күннен кейін, 13 қаңтарда, аукцион лоты көпшілік тендерінен алынып тасталды.
Басқарушы компания бұл шешімді ‘бюджет ақшасын үнемдеу’ ретінде түсіндірді. Алайда, ‘заңсыз иемденілген активтерді мемлекетке қайтару туралы’ заңның басты мақсаты — кайтарылған мүлікті аукционда сатудан түскен қаражатты Арнаулы мемлекеттік қорға өткізу. Ал енді бұл ақшаның халыққа қажетті әлеуметтік нысандар — мектептер мен ауруханалардың құрылысына бағытталуы мүмкін емес.
Бас прокуратура болса, нысанның аукционнан алынуының заңды екенін, тіпті активтерді мемлекеттік органның меншігіне беру тетіктерінің бар екенін атап өтті. Алайда, экономика тұрақсыздығы, бюджет тапшылығы және азаматтар үшін әлеуметтік жобалардың маңыздылығы алдында бұл әрекет күмән тудырады.
Мемлекеттің активтерді басқару стратегиясындағы өзгерістер «Centro» бизнес-орталығының тағдыры мен экономиканы қазіргі таңда қалай реттеу керек екендігі туралы маңызды сұрақтарды туындатады. Инвесторлардың құқықтарын қорғау және қоғамдық мүдделердің балансын табу — бүгінгі бизнес ортада да, мемлекеттік басқаруда да аса өзекті тақырып болып отыр.
