2026 жылғы тамызда Біржолғы жинақтаушы зейнетақы қорынан (БЖЗҚ) тұрғын үй жағдайын жақсарту үшін алынған зейнетақы төлемдерінің көлемі 27,5 млрд теңгеге жетті. Бұл шілдеде тіркелген 27,1 млрд теңге көрсеткішімен шамалас. Сарапшылардың айтуынша, номиналды түрде бұл 2024 жылғы маусымнан бері ең төмен көрсеткіштердің бірі деп бағаланады.

Бірақ жағдайдың шынайы картинасы мүлде басқаша. 2026 жылғы маусымда БЖЗҚ-дағы төмен жеткіліктілік шегін есептеу әдістемесі өзгерді, бұл жағдай жинақ көлемі сол шектен асқан кезде артық қаражатты тұрғын үй жағдайын жақсартуға алу мүмкіндігінің жоғалуына әкелді.

БЖЗҚ-ның соңғы мәліметтеріне сүйенсек, шілде мен тамыз айлары аралығында 8,8 мыңнан астам азамат тұрғын үй сатып алу мақсатында зейнетақы жинақтарын пайдаланған, бұл өткен жылдармен салыстыруды күрделендіреді. Мысалы, белсенді 2025 жылы ай сайын 100 мыңнан астам өтінімдер орындалған болса, 2026 жылдың алғашқы жартысында бұл көрсеткіш орташа 58 мыңға дейін төмендеді.

Тұрғын үй сатып алу мәмілелері бойынша жиынтық төлем көлемінің 58%-ын қалыптастырған қаражаттардың үлкен сұранысқа ие болуы, азаматтардың тұрғын үй жағдайын жақсарту мақсатында зейнетақы жинақтарын жасар жатқанын көрсетеді. Және тек тамыз айында алынған қайтарылған зейнетақы жинақтарының көлемі 4,9 млрд теңге болған, ал шілдеде бұл көрсеткіш 10 млрд теңгеге жеткен.

Сонымен бірге, қазіргі уақытта ҚР Әлеуметтік кодексіне енгізілген өзгерістер бойынша, зейнетақы жинақтарының жеке инвестициялық портфельді басқарушыларға 100%-ға дейін берілетіндігі қойылады. Бұл қадам азаматтардың зейнетақы жинақтарын тиімді басқару мүмкіндігін арттыруға бағытталған.

Негізінде, бұл өзгерістер мен цифрлар Қазақстан экономикалық ландшафтына жаңа қиындықтар мен мүмкіндіктер енгізеді. Бизнес қауымдастығының өкілдері бұл тенденцияны ескере отырып, жаңа стратегиялық көзқарастарды әзірлеуі тиіс. Мәселен, зейнетақы жинақтарын басқарудың жаңа мүмкіндіктері салымшыларға өз қаржыларын дұрыс жұмсап, инвестициялауға мүмкіндік береді, бұл, өз кезегінде, бизнестің даму келешегін кеңейтеді.