Қазақстан Республикасы Әділет министрлігі Астана халықаралық қаржы орталығы (АХҚО) сотының құқықтық мәртебесін айқындады. Сот Қазақстанның ұлттық сот жүйесіне кірмейтінін хабарлады, бұл коммерциялық дауларды қарауда АХҚО сотының өзіндік регламенттеріне сәйкестенетінін түсіндіреді.

Бұл жаңалық, әсіресе, халықаралық инвестициялар мен бизнес үшін маңызды. АХҚО соты халықаралық нормаларды басшылыққа ала отырып, экстерриториялық мәртебеге ие, яғни ол ұлттық заңнамаға тәуелді емес. Даниель Ваисов, АХҚО сотының өкілі, газ өнеркәсібіндегі үлкен дауға қатысты мәлімдеме жасағанда, «Нафтогаз» бен «Газпром» арасындағы дауды шешу барысындағы судьялық шешімдерді талдай келе, сот тек Швейцариядағы арбитраж шешімін тану туралы мәселе туындағанын атап өтті.

Бұған дейін АХҚО соты Нафтогаздың Газпромнан 1,4 миллиард доллар өндіріп алуға рұқсат бергені белгілі болған. Ерлан Сәрсембаев, Қазақстанның әділет министрі, бұл сот бұйрығының біржақты болып, газ жемқорлығына қатысы жоқ екенін түсіндірді. Заң талаптарына сәйкес, жауапкер 14 күн ішінде шешімді жою туралы өтініш бере алады, бұл істің ашық әрі әділ түрде қаралуына кепілдік береді.

Демек, Газпром осы шешімнің күшін жою үшін құқыққа ие. АХҚО сотының шешімі Қазақстанда жүзеге аса алмайды, себебі аталған шешімнің құқықтық байланысы жоқ. АХҚО-ның юрисдикциясы тек арнайы келісім арқылы берілетін даулармен шектеледі – яғни, егер тараптар оған алдын ала келіссе.

Бұл мәселе халықаралық арбитраж шешімдерін орындау бойынша Қазақстанның позициясын күшейтетіні сөзсіз, алайда АХҚО-ның принциптері мен процестері базасының нақты білімі бизнес үшін міндетті. АХҚО, өзінің халықаралық деңгейде танылуына байланысты, шетелдік инвесторлар үшін тартымды платформа болып қала бермек.