Су тұтынушылардың Қазсушар РМК-на берешегі 966 млн теңгеге жетті, соның ішінде Түркістан және Қызылорда облыстары ең жоғары берешек көрсеткіштерімен ерекшеленеді. Бұл жағдай ауыл шаруашылығында суару маусымының тұрақты өтуіне кедергі келтіруі мүмкін, сол себепті диқандардың қарыздарын тездетіп өтеуі өзекті болып отыр.

Министрліктің мәліметінше, дебиторлық берешектің көлемі 2025 жылдың соңына қарай 2,13 млрд теңгеге жетуі мүмкін, алайда түсіндіру жұмыстарының нәтижесінде бұл көрсеткіш қысқаруда. Қазіргі уақытта Қызылорда облысында берешек 251,3 млн теңге, Түркістан облысында 341,7 млн теңге, ал Қонаев атындағы Үлкен Алматы каналы филиалы бойынша 211,3 млн теңгені құрайды.

Жамбыл облысында берешек 94,65 млн теңге, Жетісу облысында 44,9 млн теңге, Батыс Қазақстан облысында 21,3 млн теңге, ал Шығыс Қазақстан облысында 1,4 млн теңгені құрады.

Қазсушар РМК жаңа биллинг жүйесін енгізе отырып, электронды форматта келісімшарт жасайды. Егер борышкердің берешегі 5000 теңгеден асса, автоматты түрде жаңа келісімшарт жасауға шектеу қойылады. Бұл механизм борышкердің жауапкершілігін арттыруға бағытталған.

2023 жылы суару маусымында Қазақстанның оңтүстік облыстарында 11 млрд текше метр су пайдаланылатыны жоспарланып отыр. Қызылорда облысы 3,2 млрд текше метр, Түркістан облысы 3,8 млрд текше метр көлемінде су алу лимиттерін бекітті. Алайда, Арал-Сырдария және Шу-Талас бассейндерінде су тапшылығы қаупі жоғары.

Айта кетсек, Еуразиялық даму банкі Орталық Азияда алдағы бес жылда су тапшылығына тап болуы мүмкіндігін болжайды. Осы орайда, суару суын субсидиялау қағидаларын жаңарту жоспарланып отыр, бұл фермерлер үшін жаңа мүмкіндіктер тудыруы ықтимал.